احمد شیرزاد با اشاره به اعتراضات و تضادهای جامعه آمریکا، گفت:

وقت آن است که ما به جامعه آمریکا نفوذ کنیم

شنبه 29 آبان ماه 1395 - ساعت 11:04

از آنجایی که جامعه آمریکایی به لحاظ فرهنگی بسیار باز و آزاد است و به نوعی یک جامعه چندفرهنگی و چندمذهبی است،‌ نفوذ به آن چندان دشوار نیست و به راحتی می‌توان با آن‌ها وارد تعاملات فرهنگی و اجتماعی شد.

 گروه دهکده جهانی-پایگاه تحلیلی بنیاد باران: سومین گفت‌وگوی این دوره از مطالب گروه دهکده جهانی که در ارتباط با ۵۸امین انتخابات ریاست‌جمهوری ایالات متحده آمریکا است،‌ بیشتر اختصاص دارد به اعتراضات مردم آمریکا نسبت به راه‌یابی دونالد ترامپ به کاخ سفید. این بار هم یکی دیگر از اعضای بنیاد باران به تحلیل اتفاقات بعد از انتخابات آمریکا پرداخت، احمد شیرزاد. او علاوه بر تحقیق و پژوهش در حوزه تخصصی‌اش، فیزیک ذرات بنیادین، مسائل و موضوعات سیاست خارجی را هم دنبال می‌کند.

***

  • شمار ناراضیان از ترامپ روزبه‌روز دارد بیشتر می‌شود. بالاخره چگونه می‌خواهند با ترامپ کنار بیایند و سرانجام این اعترضات دستاورد جدی‌ای هم می‌تواند داشته باشد؟

این مردم نیستند که باید با ترامپ کنار بیایند،‌ بلکه ترامپ است که باید با مردم و ناراضیان به نوعی کنار بیاید. رهبران باید خود را با مردم هماهنگ کنند،‌ نه مردم با رهبران. جامعه آمریکا در دوران انتخابات و حتی پیش از آن به شدت قطبی شده است. اتفاقات و اعتراضات بعد از انتخابات هم نشان از این جامعه دوقطبی است که بخشی از آن نتیجه سیاست‌های جهانی است و بخشی از آن به اتفاقات داخل آمریکا باز می‌گردد. مسائلی مانند جهانی شدن، مساله مهاجران، تغییرات آب و هوا، تنوع دیدگاه‌های سیاسی و اقتصادی و فرهنگی در داخل آمریکا و… این تفاوت‌ها امروزه تبدیل به دو قطب متضاد شده که در مواردی، امکان همزیستی مسالمت‌آمیز را از هم گرفته‌اند.

اجازه دهید قبل از اینکه بقیه سوالات‌تان را بپرسید، به یک حاشیه‌ای بپردازم که بی‌ارتباط با این سوال اول‌تان نیست. این اتفاقات و کلا انتخابات اخیر آمریکا، بهترین شاهد برای کسانی است که معتقد بودند انتخابات در کشورهای غربی صوری و از پیش تعیین شده است. امیدوارم بعد از انتخابات آمریکا دیگر از این دست حرف‌ها از کسی نشنویم که انتخابات در آنجا بی‌معنی است و همه چیز را یک سری قدرتمندان و پشت‌پرده‌نشینان مشخص می‌کنند. توهم دایی‌جان ناپلئونی که همه اتفاقات و انتخابات‌ها را یک گروه خاص هدایت و تعیین می‌کنند. البته شاید برای ما تفاوت چندانی بین دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان نباشد، اما برای خودشان مهم است، چون طرز عمل و فکر هر یک از کاندیداها ممکن است تغییرات زیاد و مهمی را برای خود مردم آنجا بوجود آورد.

  • ترامپ می‌تواند هواداران خود را حفظ کند یا این اعتراضات آن‌ها را هم تحت تاثیر قرار می‌دهد؟

ترامپ به نفع بخشی از جامعه آمریکا وارد عرصه انتخاباتی شد که آن‌ها خود را جزء فراموش‌شدگان جامعه آمریکایی می‌دانند. ترامپ هم با ژستی آمد که گویا از هیچ چیز و هیچ‌کس واهمه‌ای ندارد و هر چه به نظرش بیاید که به نفع این گروه است، انجام می‌دهد و اگر لازم باشد ساختارها را هم به‌هم می‌ریزد. اعتراضاتی که الان هست، حداقل‌ فایده‌اش این است که ترامپ می‌فهمد مخالفان جدی‌ای هم دارد و خیلی از تغییرات شوخی‌بردار نیست. ضمن اینکه خیلی از آن حرف‌ها و وعده و وعیدها مربوط به دوران تبلیغات بود، از این به بعد حتما اهرم‌های کنترلی متعددی بر ترامپ نظارت می‌کنند و دیگر نمی‌تواند مثل ایام تبلیغات حرف بزند و عمل کند.

ما که از دور اتفاقات آمریکا را رصد می‌کنیم باید متوجه این تضادها باشیم و با شناخت تضادهای موجود در جامعه آمریکا، منافع خود را دنبال کنیم.

  • واقعا از نمد اعتراضات و تضادهای جامعه آمریکا، کلاهی برای ما بافته می‌شود؟ این خوش‌خیالی نیست؟

بحث من سوءاستفاده از این اعتراضات نبود. من می‌گویم دیدگاه‌های ابتدایی و اولیه‌مان را اصلاح کنیم که فقط مرگ بر آمریکا می‌گوییم و پرچم‌اش را آتش می‌زنیم. حرف من این است از این کارها فراتر و بهتر آن است که تضادهای جامعه آمریکا را بشناسیم و بنشینیم و بررسی کنیم، ببینینم در چه حالتی بیشتر منافع ما تامین می‌شود و چگونه می‌توان به رسانه‌ها، نخبگان سیاسی، روشنفکران و گروه‌های مرجع‌شان نفوذ کرد. بالاخره ما با یکی از این جریانات داخل جامعه آمریکا، همسوتر هستیم، خب چرا با آن‌ها وارد تعامل نشویم؟‌ ما اگر عاقل باشیم، باید از این فرصت استفاده کنیم و جامعه پر از تضاد آمریکا را رصد کنیم و به گروه‌ها و جریانات همسو، نفوذ کنیم. این، چیز عجیبی نیست، کشورهای دیگر نیز این کار را می‌کنند، از مکزیک و اروپایی‌ها گرفته تا کشورهایی مثل چین. همه سعی می‌کنند اهرم‌های فشار خود را در آمریکا پیدا کنند، چرا ما این کار را نکنیم؟‌ الان دوران خوبی است برای آنکه نفوذ سیاسی، اجتماعی و فرهنگی در آمریکا داشته باشیم.

  • یعنی شما می‌گویید پروژه نفوذ را برعکس کنیم، ما به داخل آمریکا نفوذ کنیم.

بله

  • از ما چنین کارهایی برمی‌آید؟

با توجه به شرایط فعلی جامعه آمریکا کار سختی نیست. اتفاق جدید و عجیبی هم نیست. مثلا در همین راهپیمایی اربعین، ما نفوذ فرهنگی به عراق نداریم؟ یا خود معاودان عراقی در ایران نفوذ ندارند؟‌ این‌ها خیلی طبیعی است. خب در مورد آمریکا هم این امکان وجود دارد. همانطور که گفتم کشورهای مختلفی دارند این کار را انجام می‌دهند، در سطح سیاسی که می‌شود همان لابی‌های سیاسی که کشورها و گروه‌های مختلف همواره کانال‌های خود را داشتند. ما هم می‌توانیم کانال‌های خود را فعال کنیم. مخصوصا با وجود ایرانیان زیادی که در سراسر آمریکا وجود دارند. از طریق ارتباط بین پارلمان‌ها، ارتباط با دانشگاه‌های آمریکا و… در سطوح اجتماعی و فرهنگی هم این کار سخت نیست. از آنجایی که جامعه آمریکایی به لحاظ فرهنگی بسیار باز و آزاد است و به نوعی یک جامعه چندفرهنگی و چندمذهبی است،‌ نفوذ به آن چندان دشوار نیست و به راحتی می‌توان با آن‌ها وارد تعاملات فرهنگی و اجتماعی شد.

  • اما ترامپ یکی از وعده‌های انتخاباتی‌اش جلوگیری از نفوذ مسلمانان در جامعه آمریکا بود.

خیلی از شعارهای ترامپ در ایام تبلیغات لاف انتخاباتی بود و لذا او نمی‌تواند خیلی از شعارهای تبلیغاتی‌اش را عملی کند و در حد همان شعار باقی می‌ماند. چون نه تنها جامعه که دیگر گروه‌های رقیب هم اجازه تحقق شعارهایش را نمی‌دهند. حتی برخی از هم‌حزبی‌هایش و جمهوري‌خواهان مانع او خواهند شد. فقط ما نباید با دست خود به آمریکایی‌ها هدیه بدهیم. همانطور که گفتم باید هوشیارانه‌تر عمل کنیم و از سطح شعار و برگزاری چند همایش علیه آمریکا و… فاصله بگیریم. اینکه پرچم آمریکا را آتش بزنیم، شجاعت نیست، اینکه گردهمایی بگذاریم و آمریکا را نفرین کنیم، درایت نیست، درایت آن است که از موقعیت‌های به دست آمده نهایت استفاده را کرده و به فکر تامین منافع ملی‌مان باشیم.

  • ترامپ چه بلایی سر برجام می‌آورد؟

ما باید دقت نظر و توجه بیشتری داشته باشیم. باید همچون گذشته کانال‌های سیاسی خود را با مجموعه حاکمیتی آمریکا باز نگه داریم. اتفاقی که زمان اوباما و دولت آقای روحانی افتاد و مذاکره در حد وزاری خارجه دو کشور، عملی شد. اگر گفت‌وگوهای مستقیم در همین سطح باقی بماند، خیلی از مشکلات پیش نمی‌آید و می‌توان مانع از تصمیمات غیرعقلانی شد. گفت‌وگوهای مستقیم آقای ظریف و آقای کری، نتایج خوبی داشت که باید این مدل را در دوره ترامپ هم حفظ کرد. در داخل هم به نظر من حاکمیت حواس‌اش است که بهانه دست ترامپ ندهد و تمامی تدابیر اتخاذ شده تا برجام حفظ شود. البته شاید چندتا دلواپس حرف‌هایی مخالف بزنند، اما آن‌ها در تصمیم‌گیری‌های کلان کشور، جایگاهی ندارند. حال اگر با حفظ تمام تدابیر، باز ترامپ خواست برجام را منتفی کند، آن موقع ما می‌توانیم از اهرم‌های سیاسی دیگر مثل اروپا یا روسیه نیز کمک بگیریم تا ترامپ را از اهداف خود دور کنیم.

  • اما این الگوی استفاده از شکاف اروپا و آمریکا خیلی جواب نداد.

من نگفتم از شکاف بین اروپا و آمریکا استفاده کنیم. بله، اگر تحریم‌های بین‌المللی مثل مساله هسته‌ای وضع شود، اتفاقی که در دولت قبلی افتاد، در آن صورت نه آمریکا بلکه تقریبا همه دنیا علیه ما متحد شدند. در این شرایط نمی‌توان توقع داشت که اروپا به خاطر ما علیه آمریکا بایستد، نه تنها اروپا که روسیه هم در این شرایط کمکی نمی‌تواند بکند. اما اگر واقعا اجماع جهانی نباشد و ما تعامل درست با دنیا داشته باشیم، آمریکا هم بخواهد تحریم کند، ما با مشکلات چندانی روبرو نخواهیم شد. در گذشته هم این اتفاق افتاد. آمریکا صنایع نفتی ما را تحریم کرد، اما توتال فرانسه آن را شکست. گرچه توتال، بهترین و به‌روزترین تکنولوژی‌های صنایع نفتی را ندارد، اما باز در آن شرایط خیلی به ما کمک کرد. اگر ما رفتار مناسبی با جهان داشته باشیم و در داخل هم وحدت ملی داشته باشیم، ترامپ کاری از دستش بر نمی‌آید. مثلا بخشی از اهرمی که علیه ما در آمریکا کار می‌کند، مخالفان ایرانی خارج از کشور هستند. حال اگر بهانه را از آن‌ها بگیریم و منتقدان داخلی و همه تفکرات سیاسی را به دیده احترام بنگریم و اراده همه مردم را لحاظ کنیم، دست‌ و پای ترامپ عملا بسته می‌شود.

  • با فشارهای ترامپ علیه ایران، ممکن است وضعیت اقتصادی ما بدتر شود و این در انتخابات پیش‌روی ریاست‌جمهوری ما تاثیر منفی بگذارد؟

فشار آمریکایی‌ها ممکن است بیشتر شود، اما بعید است کل مناسبات به پیش از ترامپ بازگردد. ضمن اینکه فراموش نکنیم هنوز 60، 70 روز از دوره اوباما باقی مانده است. خیلی از تحریم‌های بانکی برطرف شده، مابقی هم در این مدت می‌تواند زمینه‌های رفع‌اش تسهیل شود. ولی به طور کلی نباید خیلی نگران بود. مهم تحریم‌های هسته‌ای بود که یا برداشته شدند یا در جریان هستند و دارند برطرف می‌شوند. غیر از تحریم‌های هسته‌ای هم مشکل زیادی برای ما درست نمی‌کنند. ما در زمان آقای کلینتون و یا حتی کارتر هم تحریم بودیم. ما نهایتا در زمان آقای ترامپ برمی‌گردیم به همان نوع تحریم‌ها یا روابط سر سیاسی و اقتصادی و تجاری.

پایان پیام

نظرات

پاسخ دهید